NOWE REGULACJE DOTYCZĄCE SPÓŁDZIELNI ENERGETYCZNYCH

[PRZEPISY WYKONAWCZE – NOWE ROZPORZĄDZENIE]

  1. W dniu 23 marca 2022 r. Ministrowie Klimatu i Środowiska oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi podpisali rozporządzenie ws. dokonywania rejestracji, bilansowania i udostępniania danych pomiarowych oraz rozliczeń spółdzielni energetycznych. Przepisy obowiązują od 1 kwietnia 2022 r. 
  2. Rozporządzenie stanowi realizację upoważnienia ustawowego zawartego w art. 38c ust. 14 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii [„Ustawa o OZE”], które nakłada na ministra właściwego ds. klimatu obowiązek określenia w porozumieniu z ministrem właściwym ds. rozwoju wsi szczegółowego:
    1. zakresu oraz sposobu dokonywania rejestracji danych pomiarowych oraz bilansowania ilości energii;
    2. sposobu dokonywania rozliczeń oraz sposobu wyliczania opłat z uwzględnieniem cen i stawek opłat w poszczególnych grupach taryfowych stosowanych wobec spółdzielni energetycznej i poszczególnych jej członków;
    3. zakresu danych pomiarowych:
      1. przekazywanych między przedsiębiorstwami energetycznymi oraz sposób przekazywania tych danych;
      2. udostępnianych przez sprzedawcę spółdzielni energetycznej i poszczególnym członkom tej spółdzielni oraz sposób udostępniania tych danych w systemie teleinformatycznym;
    4. zakresu informacji dotyczących rozliczenia;
    5. podmiotowego zakresu spółdzielni energetycznej.
  1. Zaznaczyć należy, iż prace legislacyjne nad przepisami wykonawczymi znacznie się opóźniały, gdyż przepisy zobowiązujące odpowiednich ministrów do określenia ww. kwestii weszły w życie w sierpniu 2019 r. 
  2. Długotrwały brak przepisów wykonawczych może być jedną z przyczyn uzasadniających dotychczasowe małe zainteresowanie powstawaniem spółdzielni energetycznych. Zgodnie ze stanem na 28 kwietnia 2022 r. zarejestrowano jedynie dwie spółdzielnie energetyczne: Spółdzielnia Energetyczna EISALL z siedzibą w Raszynie oraz Spółdzielnia Energetyczna – Nasza Energia z siedzibą w Mszanie. 
  3. Należy jednak mieć nadzieję, iż wprowadzenie przedmiotowych regulacji przyczyni się do powstawania kolejnych spółdzielni energetycznych, gdyż uznać je należy za rozwiązanie, posiadające duży energetyczny i społeczny potencjał. Z potencjału tego z powodzeniem korzystają kraje Europy zachodniej, w których różne modele spółdzielni energetycznych funkcjonują od dziesięcioleci. 
  4. Tym bardziej, należy mieć nadzieje na rozwój spółdzielni energetycznych, w sytuacji gdy zostały one (spółdzielnie energetyczne), obok klastrów energii, przewidziane przez ustawodawcę jako jedne z podstawowych mechanizmów wspierających produkcję energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w Polsce. Tezę tą zdaje się potwierdzać umiejscowienie przepisów o klastrach i spółdzielniach energetycznych w początkowej części rozdziału 4 Ustawy o OZE.

[SPÓŁDZIELNIA ENERGETYCZNA JAKO SZCZEGÓLNY TYP SPÓŁDZIELNI]

  1. Zgodnie z art.  2 pkt 33a) Ustawy OZE przedmiotem działalności Spółdzielni energetycznej jest wytwarzanie energii elektrycznej lub biogazu, lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii i równoważenie zapotrzebowania energii elektrycznej lub biogazu, lub ciepła, wyłącznie na potrzeby własne spółdzielni energetycznej i jej członków, przyłączonych do zdefiniowanej obszarowo sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV lub sieci dystrybucyjnej gazowej, lub sieci ciepłowniczej.
  2. Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Członkami spółdzielni mogą być zarówno osoby fizyczne jak i osoby prawne.
  3. Przy czym spółdzielnia energetyczna powinna spełnia łącznie następujące warunki:
  1. działa na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, decydującym jest przy tym określenie miejsca przyłączenia definiowanego jako punkt przyłączeniowy, tzn. punkt, w którym przyłącze danej instalacji łączy się z siecią;
  2. prowadzi działalność na obszarze gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej oraz na obszarze nie więcej niż 3 tego rodzaju gmin bezpośrednio sąsiadujących ze sobą;
  3. liczba jej członków jest mniejsza niż 1000;
  4. w przypadku gdy przedmiotem jej działalności jest wytwarzanie energii elektrycznej, łączna moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii ma pokryć minimalnie 70% potrzeb własnych spółdzielni i jej członków oraz łączna moc nie powinna przekraczać 10 MW (megawat).
  5. Ustawa nie wskazuje, że spółdzielnia energetyczna ma prowadzić wyłącznie działalność określoną w art. 2 pkt 33a. Dlatego za dopuszczalne uznać należy prowadzenie przez spółdzielnię działalności gospodarczej w interesie swoich członków, która prowadzona będzie obok działalności wskazanej w Ustawie o OZE. 

[ZAKŁADANIE SPÓŁDZIELNI ENERGETYCZNEJ]

  1. W sytuacji powstania zamiaru założenia spółdzielni energetycznej, jej założyciele powinni rozpocząć od zarejestrowania spółdzielni w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z chwilą dokonania wpisu spółdzielni do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez KRS, nabędzie ona osobowość prawną (11 § 1 Prawo Spółdzielcze). 
  2. W kolejnym kroku, po spełnieniu wymogów prawnych określonych w Ustawie o OZE, Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na wniosek spółdzielni zamieszcza dane spółdzielni energetycznej w wykazie spółdzielni energetycznych.
  3. Dopiero po zamieszczeniu danych spółdzielni w wykazie spółdzielni energetycznych, może ona podjąć działalność (art. 38f ust. 2 Ustawy o OZE). 
  4. Z powyższych regulacji należy wyprowadzić wniosek, że spółdzielnia (lub spółdzielnia rolników) staje się spółdzielnią energetyczną w rozumieniu Ustawy o OZE z chwilą uzyskania przez nią wpisu w wykazie spółdzielni energetycznych.
  5. Obecnie w wykazie widnieją dwie wspomniane wcześniej spółdzielnie energetyczne.

[SPOSÓB DOKONYWANIA ROZLICZEŃ]

  1. Kluczową kwestią, na jaką należy zwrócić uwagę przy okazji omawiania spółdzielni energetycznych, jest mechanizm rozliczeń ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci (art. 38c ust. 3 Ustawy OZE). Rozliczenia dokonywane są ze sprzedawcą, o którym mowa w art. 40 ust. 1a Ustawy o OZE. Spółdzielnia dokonuje rozliczenia w stosunku ilościowym 1 do 0,6.
  2. Przyjęty sposób rozliczeń wykazuje podobieństwa do systemu opustów, z którego korzystają prosumenci (którzy dokonali zgłoszenie do Operatora Sieci Dystrybucyjnej (OSD) o przyłączenie mikroinstalacji do sieci do dnia 31 marca 2022). Zasadnicza różnica polega na mniej korzystnym stosunku zwracanej energii (w przypadku prosumentów jest to 70, albo 80%, w zależności od mocy instalacji OZE eksploatowanej przez prosumenta – art. 4 ust. 1 Ustawy OZE). 
  3. Szczegółowo sposób rozliczeń reguluje, wspomniane na wstępie, Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie dokonywania rejestracji, bilansowania i udostępniania danych pomiarowych oraz rozliczeń spółdzielni energetycznych.
  4. Celem przepisów zawartych § 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia jest sprecyzowanie, że układ pomiarowo-rozliczeniowy powinien rejestrować odrębnie ilość energii elektrycznej, która została wprowadzona i pobrana z sieci elektroenergetycznej. Układ oblicza ilość energii wprowadzonej sumując energię wprowadzoną na wszystkich fazach, a energię pobraną sumując energię pobraną w ciągu tej godziny na wszystkich fazach. 
  5. Celem przepisów określonych w § 2 ust. 3 i 4 Rozporządzenia jest sprecyzowanie dokładnego sposobu bilansowania energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej na wszystkich fazach.
  6. W § 3 Rozporządzenia dookreślono techniczny aspekt rozliczania energii pobranej
    i wprowadzonej do sieci, już po zbilansowaniu. Określono szczegółowy sposób dokonywania przez sprzedawcę rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej i pobranej z sieci dystrybucyjnej przez wytwórców i odbiorców energii elektrycznej, będących członkami danej spółdzielni energetycznej.
  7. Co szczególnie istotne, zauważyć należy, iż rozliczenia dokonywane są w odniesieniu do ilości energii energetycznej (suma), podobnie jak ma to miejsce w systemie opustów, bez jednoczesnego odniesienia do wartości (ceny) jak przy systemie kosztowym (net-billing). 

[PODSUMOWENIE]

  1. Podsumowując, należy zwrócić uwagę, że przedstawiona lista wymogów prawnych tworzy obraz spółdzielni energetycznej jako podmiotu, na który nałożono liczne ograniczenia w prowadzeniu działalności. Jednocześnie jednak obecny model funkcjonowania spółdzielni ma na celu ukierunkowanie jej na możliwie najbardziej pełne równoważenie zapotrzebowania własnego oraz spółdzielców. Za korzystne w tym kontekście uznać należy umożliwienie rozliczania spółdzielniom energii w odniesieniu do jej ilości a nie wartości. 

W razie pytań zapraszamy do kontaktu:

adwokat Mateusz Ćwiertniewski (klik)m.cwiertniewski@wnlegal.pl, + 48 730 450 980

Zobacz również

Oznaczanie treści sponsorowanych w mediach społecznościowych. UOKiK kończy tworzenie wytycznych.

Prawidłowe oznaczanie treści sponsorowanych w mediach społecznościowych nadal budzi sporo wątpliwości wśród influencerów. Dotychczas najwięcej wątpliwości sprawiało wyznaczenie granicy pomiędzy

Sąd Okręgowy w Tarnowie udzielił zabezpieczenia!

1. Sąd Okręgowy w Tarnowie udzielił zabezpieczenia poprzez wstrzymanie płatności do zakończenia procesu. 2. Postanowienie SA w Krakowie o zabezpieczeniu,

wn legal

Karol Wątrobiński
k.watrobinski@wnlegal.pl

Damian Nartowski
d.nartowski@wnlegal.pl

Nasze biura: Kielce, ul. Olszewskiego 6 | Kraków, ul. Królewska 57 | Warszawa Rondo Daszyńskiego 2b
+48 730 740 950 | biuro@wnlegal.pl