Fundacja rodzinna – dwa lata w polskim porządku prawnym 

Czym jest fundacja rodzinna? 

Fundacja rodzinna tworzona jest w celu gromadzenia mienia, a także zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na ich rzecz.  

Fundacja rodzinna ma minimalizować ryzyko nieudanej sukcesji i gwarantować kontynuację działalności biznesowej. Przekazanie majątku fundacji rodzinnej ma chronić go przed podziałem, ułatwić jego pomnażanie oraz czerpanie z niego korzyści. 

Fundator 

Fundatorem może być osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych.  

Fundację rodzinną, ustanowiona w akcie założycielskim może założyć kilku fundatorów. 

Fundacja utworzona w testamencie może mieć tylko jednego fundatora. 

Fundator określa szczegółowy cel działania fundacji rodzinnej oraz określa osoby, którym fundacja będzie przekazywać świadczenia. 

Beneficjent 

Beneficjentem fundacji rodzinnej – podmiotem posiadającym prawo do otrzymywania świadczeń mogą być: osoby fizyczne lub organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego. Beneficjentem może być także fundator. 

Beneficjent może być członkiem organów fundacji rodzinnej.  

Organy fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna – podobnie jak inne osoby prawne – działa poprzez zarząd i może podlegać wewnętrznemu nadzorowi rady nadzorczej. 

Rada nadzorcza, co do zasady, jest fakultatywnym organem, a decyzja o jej powołaniu w statucie fundacji rodzinnej należy do fundatora. 

Wskazani przez fundatora beneficjenci tworzą zgromadzenie beneficjentów, które zbiera się w określonych przypadkach, na przykład przy uzupełniania składu danego organu, zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. 

Zapewnia to wpływ rodziny na najważniejsze kwestie związane z działalnością fundacji rodzinnej w perspektywie wielu lat. 

Majątek fundacji rodzinnej  

Majątek, w który wyposaża się fundację rodzinną, może stanowić mienie należące do fundatora albo fundatorów, w tym przede wszystkim udziały i akcje spółek. 

Fundator musi przekazać fundacji rodzinnej majątek warty co najmniej 100 000 zł (fundusz założycielski). 

Działalność gospodarcza  

Fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą polegającą na: 

• zbywaniu mienia, ale pod pewnymi warunkami; 

• najmie, dzierżawie lub zawieraniu podobnych umów; 

• posiadaniu praw do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze; 

• obrocie papierami wartościowymi, instrumentami pochodnych i prawami o podobnym charakterze; 

• udzielaniu pożyczek spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje, spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik, oraz beneficjentom; 

• obrocie zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej; 

• produkcji produktów roślinnych i zwierzęcych, ale pod pewnymi warunkami 

• gospodarce leśnej. 

Podatki 

Opodatkowanie fundacji rodzinnej i beneficjentów co do zasady uwzględnia związki rodzinne z fundatorem. 

Założenie fundacji rodzinnej oraz przekazanie do niej majątku nie jest opodatkowane (brak PCC i CIT w tym zakresie). 

Fundacja rodzinna płaci CIT 15% pobierany dopiero w momencie przekazywania środków beneficjentom (brak możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodów i amortyzacji). 

Beneficjenci będący osobami fizycznymi, jako podatnicy PIT, są zwolnieni z podatku, jeśli należą do najbliższej rodziny. Chodzi tu o fundatora oraz jego małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo, pasierbów, ojczyma lub macochę. 

Osoby zaliczane do I lub II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn zapłacą 10% PIT. 

Pozostali zapłacą 15% PIT. 

Beneficjenci będący organizacjami pozarządowymi będą płacić CIT na dotychczasowych zasadach, w tym będą mogli skorzystać z obowiązującego zwolnienia przedmiotowego. 

Fundacja rodzinna nie jest instrumentem, który może lub który powinien być wykorzystywany do agresywnej optymalizacji podatkowej. Stąd konieczne jest dokładne przemyślenie planowanej struktury oraz uwzględnienie celów, którym ma służyć. 

Korzyści jakie niesie za sobą fundacja rodzinna 

• ułatwienie wielopokoleniowej sukcesji; 

• zgromadzenie majątku w jednym podmiocie; 

• spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów, w tym na rzecz fundatora;  

• pogodzenie interesów firmy i prywatnych. 

Zapraszamy do kontaktu w przypadku dodatkowych pytań dotyczących fundacji rodzinnej lub zainteresowania wsparciem kancelarii w procesie utworzenia fundacji rodzinnej.